Cắm từng loại hoa vào bình: chọn dáng, cỡ và cách giữ hoa

Hoa sen vừa mua về cần ngâm cuống trong nước lạnh rồi mới cắm. Cúc hoạ mi thì chỉ cần ba bốn phân nước trong bình, đổ đầy là thối gốc. Cùng là bình hoa, mỗi loài đòi một chiều cao và một mực nước khác nhau.

Với phần lớn hoa cắt cành, cành cao nhất nên bằng khoảng một lần rưỡi tới hai lần chiều cao bình. Hoa thân dài như lay ơn, sen cần bình trụ cao, hoa cắt ngắn và bông to hợp bình thấp miệng rộng. Loài nào cũng cần cắt chéo gốc, tuốt lá ngập nước, thay nước hai ba ngày một lần.

Bảng dưới để tra nhanh khi đang cầm bó hoa trong tay. Các phần sau đi qua từng loài theo đúng tên người ta hay gọi, rồi đến cách chọn theo dáng bình sẵn có ở nhà. Số trong bài là mức thường dùng để ước lượng, hoa từng đợt, từng mùa sẽ lệch đi ít nhiều.

Mỗi loại hoa hợp bình nào, cành cao bao nhiêu?

Trước khi cắm, loài nào cũng cần làm gì?

• Rửa sạch lòng bình và tráng lại, cặn của đợt hoa trước làm nước đục rất nhanh

• Cắt chéo gốc khoảng 45 độ dưới vòi nước đang chảy, bỏ đi 2-3cm gốc cũ

• Tuốt hết lá nằm dưới mực nước, vì lá ngâm là thứ thối đầu tiên

• Cắt xong thì cắm ngay, đừng để gốc khô

• Đặt bình xa nắng gắt, gió lùa, điều hoà thổi thẳng và đĩa trái cây chín

• Mỗi lần thay nước, cắt lại gốc thêm 1-2cm

Phần từng loài bên dưới chỉ nói những chỗ khác với mấy việc này, nên đọc đúng loài mình đang có là đủ.

Từng loại hoa tươi cắm thế nào?

Bình cắm hoa sen

Sen cần chỗ đứng cao vì cuống dài. Bình trụ tròn 25-40cm, miệng 10-15cm là dáng dễ dùng nhất, còn trên ban thờ nhiều nhà chọn chum tròn bụng to, miệng 8-12cm, cao 25-35cm. Ngâm cuống trong nước lạnh 20-30 phút rồi mới cắm. Số bông thường lẻ, 3, 5 hay 7 bông, bông to nhất ở giữa. Lúc mua, chọn bông cánh chắc, nhuỵ vàng sáng, đừng lấy bông đã nở bung.

Bình cắm hoa hồng

Bình cao 30cm đi với thân hoa 45-60cm và miệng 10-15cm. Thay vì dàn đều từng bông, chia thành từng nhóm 3-5 bông, nhóm cao nhóm thấp, bình sẽ có tầng. Hồng nhạy với nước ấm nên dùng nước mát, và tỉa gai ở đoạn thân chạm miệng bình. Bàn tròn 1,2-1,5m chỉ cần bình 20-30cm với 5-10 bông, bàn tiệc dài mới cần bình 30-50cm và 20-30 bông. Để trong phòng mát, hồng thường giữ được khoảng một tuần.

Bình cắm hoa hướng dương

Thân to và rỗng, hút nước rất khoẻ trong ba ngày đầu nên mực nước tụt nhanh. Đổ khoảng hai phần ba bình và nhìn lại mỗi sáng. Bình gốm không nhìn xuyên được, nên cứ đến ngày thứ hai, thứ ba là thay, đừng đợi thấy đục. Bông nặng đầu, bình nhẹ dễ đổ, vì thế bình 25-35cm đáy nặng là vừa. Cắt xong cắm trong vòng nửa tiếng. Cắm nước thường bền hơn cắm xốp vài ngày.

Bình cắm hoa ly

Hoa ly có nhiều dòng, độ bền từ khoảng một tới hai tuần. Cành 60cm hợp bình 20-30cm, miệng 15-20cm, còn dòng Trumpet cành dài cần bình cao hơn. Bình phải chứa đủ nước, mỗi cành khoảng nửa lít. Ngắt nhị khi hoa bắt đầu nở, vì phấn vàng cam dính vào vải rất khó giặt và có thể gây dị ứng. Số cành thường lẻ, 3, 5 hoặc 7.

Hoa lay ơn, hoa dơn

Hai tên này là một loài. Thân cao 80-120cm, hoa nở dần từ dưới lên trong 7-10 ngày, nên chọn cành mới nở chừng 30-40%. Bình cao thon 30-50cm, miệng 8-12cm, ví dụ bình 45cm đi với cành khoảng 90cm. Một bó 10 cành cắt đều 60-80cm đủ cho bình vừa, bình lớn nhận 15-20 cành, muốn dày kiểu ngày Tết thì vài chục cành. Trên ban thờ, nhiều nhà dùng bình 35-45cm, hoa đỏ dịp Tết, trắng hoặc hồng nhạt ngày thường.

Bình cắm hoa baby

Baby mảnh và xốp nên hợp bình thấp: thân 30-40cm đi với bình 12-15cm, miệng 8-12cm. Nước chỉ cần một nửa tới hai phần ba bình. Cắm từ cành dài ra cành ngắn, vừa cắm vừa xoay bình vì hoa rất dễ dồn về một phía. Muốn có điểm nhìn thì thêm vài bông hồng, khoảng bảy phần baby, ba phần hồng. Cỡ này hợp bàn trang điểm, đầu giường, bàn làm việc.

Hoa thạch thảo cắm bình

Thạch thảo nhiều nhánh nhỏ, cắm một mình hơi rời nên hay đi với hồng: 7-10 cành thạch thảo, 3-5 cành hồng. Bình 20-30cm cho cành dài, 10-15cm cho bó nhỏ, tổng chiều cao gấp 1,5-2 lần bình. Hoa thường tươi được một tới hai tuần.

Hoa cát tường cắm bình

Mỗi cành chia thêm 2-5 cành phụ và nở dần trong vài ngày, nên chọn cành mới nở 30-50%, gốc xanh nhạt hoặc trắng, không mùi. Gốc nâu đen là hoa đã để lâu. Bình cao cổ hẹp cho dáng vòng cung, còn cắm tròn đầy thì cần xốp và 10-15 cành bằng nhau. Trái cây chín làm cát tường tàn rất nhanh, để càng xa càng tốt. Chăm đều thì tươi khoảng 10-14 ngày.

Hoa đồng tiền cắm bình

Chọn bông nở khoảng 70-80%. Bình cao miệng nhỏ 25-35cm, miệng 5-8cm giữ được 3-7 bông đứng thẳng, bình miệng rộng 15-20cm thì cắm được 7-15 bông. Từ ngày thứ tư trở đi, mỗi lần thay nước cắt gốc thêm khoảng 1cm. Đồng tiền thường tươi khoảng một tuần, chăm kỹ thì lâu hơn.

Bình cắm cúc hoạ mi

Đây là loài sợ nhiều nước: chỉ 3-4cm nước dưới đáy, gốc không chạm đáy bình. Chọn bó có nụ và hoa nở khoảng nửa nửa, ngắt bớt nụ quá nhỏ. Mới mua về thì ngâm nước mát 3-4 tiếng cho lại sức. Cành 30cm đi với bình 20cm, miệng từ 10cm, một bó 20-30 cành. Bàn ăn thì cắm tròn đều để nhìn từ mọi phía, ban thờ và dịp Tết hay cắm tam giác.

Cách cắm hoa tulip

Chọn bông hé 30-50%, tránh nụ kín và bông đã nở. Bình tròn thấp, miệng 8-12cm hợp 3-5 bông, bình cao 15-20cm miệng hẹp hợp 5-7 bông, miễn thân không tì mạnh vào mép. Giữ 2-3 lá gần bông và đừng uốn cuống vì rất dễ gãy. Tulip thích mát: phòng 15-18 độ giữ được lâu, trên 22 độ thì chỉ vài ngày đã rũ. Hoa rũ sớm thì thay nước, cắt lại 1cm, ngâm lạnh 15-20 phút.

Hoa lan cắm bình

Phần này nói lan cắt cành. Cành 45cm đi với bình 30cm. Năm cành cần bình 25-30cm miệng 8-12cm, chín cành cần bình 35-40cm miệng 15-18cm. Cành chính cắm sâu 5-7cm, cành phụ thấp hơn 5-8cm và cách nhau 3-5cm, cành nền nằm sát miệng bình. Nếu dùng xốp, ngâm xốp 5-7 phút trước.

Cách cắm hoa mao lương

Cánh mỏng, nhiều lớp, gốc dễ nhớt. Cắt dưới nước lạnh rồi ngâm lạnh cho hồi sức, nhưng đừng ngâm quá lâu. Cắm thưa, mỗi cành cách nhau ít nhất 5-7cm, cành cao nhất ở giữa thành hình nón, cành yếu thì dùng que tre nhỏ đỡ. Phòng càng mát càng bền, khoảng 8 ngày tới 2 tuần tuỳ giống. Gốc nhớt, nước đục thì đổi sang bình đã rửa sạch và cắt lại gốc.

Cách cắm hoa phi yến

Chọn cành đã nở 30-50%, gốc sáng màu, không thâm. Cắt xong cho vào nước trong vài phút, hoa mới mua có thể ngâm nước lạnh 2-4 tiếng. Mực nước không để thấp hơn nửa bình. Cành chính cao 1,5 lần bình, tầng thấp bằng khoảng 2/3 cành cao nhất. Bình gia đình 5-10 cành, bình lớn cắm tam giác 15-20 cành dài 40-60cm. Hoa hơi héo thì thay nước và ngâm gốc nước hơi ấm khoảng nửa tiếng.

Cách cắm hoa cẩm tú cầu

Bông to, hợp bình thấp miệng rộng 15-20cm, thân cắt bằng 1,5 lần bình. Thân to hơn 1cm thì chẻ đôi gốc 2-3cm cho dễ hút nước. Miệng 15cm nhận 5-7 chùm cỡ vừa, các chùm chênh nhau 2-3cm, mỗi cành chỉ giữ 2-3 lá. Cẩm tú cầu héo nhanh nhưng cũng dễ cứu: ngâm cả bông trong nước 15-20 phút. Muốn phối thêm thì lấy cát tường, khoảng bảy phần cẩm tú cầu, ba phần cát tường.

Cách cắm hoa hạnh phúc

Hoa chính cắt cao 1,5-2 lần bình, 3-4 bông phụ thấp dần, các bông cách nhau 5-6cm. Kiểu dễ làm là chữ thập: một cành dọc, hai cành ngang mỗi bên dài khoảng nửa cành dọc. Người mới bắt đầu từ 5-7 bông, không quá ba màu, lá phụ không cao quá 2/3 hoa chính. Cắm xốp thì ngâm xốp 15-20 phút trước.

Cách cắm hoa violet

Hoa nhỏ 2-3cm, chiều dài cành mỗi đợt mỗi khác nên đo cành rồi mới chọn bình. Tuốt lá ở 1/3 dưới cành. Cắm xốp hình tam giác dễ lên dáng: ba cành cao nhất làm trục, mỗi tầng thấp hơn 5-7cm, tầng ngoài nghiêng nhẹ ra. Có thể ngâm cành trong nước dưỡng hoa 60-90 phút trước khi cắm, liều pha theo hướng dẫn trên gói.

Hoa cánh bướm cắm bình

Cuống chỉ 2-3mm, đâm vào xốp cứng dễ gãy, nên cắm nước hoặc đỡ bằng một nắm cỏ khô trong lòng bình. Dùng 6-8 cành, nghiêng nhẹ ra ngoài, mỗi tầng chênh nhau 3-5cm. Lỗi hay gặp là nhồi quá nhiều, mất hết vẻ nhẹ của cánh mỏng.

Hoa khô, hoa trồng từ củ chăm khác ra sao?

Bình cắm hoa lavender khô

Lavender khô đẹp nhất khi hoa chiếm hai phần ba chiều cao, bình một phần ba. Miệng bình khoảng bằng một phần ba chiều dài cành, cành 30cm thì miệng 10cm, rộng hơn nữa là bó lỏng. Phòng khách dùng bình 25-30cm, bàn làm việc 15-20cm, đầu giường 12-15cm. Không đổ nước vào bình. Cái cần canh là độ ẩm: phòng ẩm trên 70% thì hoa dễ mốc.

Bình cắm lông công

Lông công là lông khô nên không có chuyện sơ chế hay thay nước, chỉ cần bình cao, đáy chắc và lau bụi đều. Các bảng phong thuỷ dân gian thường gán ý nghĩa cho số cành như 6, 10, 16, 36, mỗi nguồn nói một khác. Cũng theo quan niệm ấy, trên ban thờ người ta dùng số lẻ 7, 9, 11, cao ngang hoặc thấp hơn tượng và không che tượng, còn trong nhà thì kiêng đặt đối diện giường, chỗ ẩm thiếu sáng. Nhà nào có nếp riêng thì đối chiếu với nếp nhà mình.

Cắm hoa thuỷ tiên

Thuỷ tiên ngày Tết trồng từ củ, không cắm cành, nên dùng bát hoặc khay gốm nông chứ không dùng bình cao. Củ ngâm nước khoảng 48 giờ, thay nước đều, rồi mới gọt tỉa. Sau khi gọt phải thay nước vài lần trong ngày để rửa nhựa, qua 2-3 ngày còn một lần mỗi ngày. Mực nước ngập 1/3 đến 1/2 củ, để chỗ mát 18-22 độ. Hoa có vẻ nở muộn thì mấy ngày cuối dùng nước ấm và để chỗ ấm hơn, nở sớm quá thì đưa ra chỗ mát ban đêm.

Các loại lá cắm bình dùng thế nào?

Lá măng tây

Lá măng tây mềm, cành chính dài 60-80cm, tươi khoảng 7-12 ngày. Chọn 3-5 cành dài nhất làm khung, thêm cành ngắn lấp chỗ trống, hướng cành ra ngoài thay vì cắm đứng cả bó. Cành mềm nhũn, có mùi chua là đã hỏng.

Lá khuynh diệp

Cành cao nhất khoảng 1,5 lần bình, cành giữa bằng 2/3 cành chính, cành thấp bằng nửa chiều cao bình, nghiêng nhẹ chứ không ngang bằng. Tuốt lá ở 1/3 phía gốc và ngâm nước mát nửa tiếng trước khi cắm. Lá cụp là thiếu nước, gốc nhiễm khuẩn thì cắt đi 3-5cm.

Lá bạch đàn

Bạch đàn và khuynh diệp thường được bán lẫn tên vì cùng nhóm Eucalyptus. Cành dài 40-70cm, dùng 3-5 cành cắm tam giác, nghiêng 15-30 độ. Nước chỉ ngập gốc 3-5cm, tươi khoảng một tới hai tuần. Cành già, cứng thì đem làm khô: bó 5-7 cành, treo ngược 2-3 tuần.

Có sẵn bình ở nhà thì cắm gì?

Bình trụ cao

Bình trụ cao từ 30cm, miệng 7-12cm, hợp hoa thân thẳng chắc dài 50-80cm như lay ơn, ly, hồng cành dài. Bình 30cm đi với tổng chiều dài cành 65-70cm. Đặt sàn thì phòng khoảng 20m² dùng bình 60-80cm, phòng nhỏ 40-50cm, và 2-3 cành lớn là đủ. Chọn hoa đã nở 50-70% để có dáng ngay từ ngày đầu.

Bình tròn thấp

Có ba cỡ: mini 8-15cm, vừa 15-20cm, lớn 20-25cm. Thân hoa cắt ngắn bằng khoảng chiều cao bình, tán hoa rộng 1,5-2 lần miệng bình. Công thức dễ làm là 5-7 cành hồng, 3-5 cành lá, thêm ít hoa nhỏ. Bình mini đặt giữa bàn ăn không chắn mặt người ngồi đối diện.

Bình miệng rộng

Miệng 15-30cm, sâu 10-20cm, cành tự do ngả ra mọi phía nên phải tạo chỗ tựa trước: đan vài cành cây hoặc dây cói ngang miệng, thả đá nhỏ dưới đáy, hoặc đặt xốp. Mực nước theo loài hoa, hồng khoảng hai phần ba bình, baby một nửa. Lỗi hay gặp nhất là cành bằng đầu nhau và lệch về một phía.

Bình miệng nhỏ

Bình miệng hẹp thì ngược lại, miệng đã giữ cành hộ nên 3-5 cành là đủ, không cần xốp. Các bước cắm và bảng loại hoa hợp nằm ở bài cách cắm hoa bình miệng nhỏ.

Bình gốm dáng nào cũng cần rửa sau mỗi đợt hoa bằng nước ấm và xà phòng nhẹ, vết ố ngâm nước ấm pha giấm trắng khoảng 30 phút. Phần này có thêm ở bài giữ gốm sứ bền đẹp.

Mới tập cắm thì theo kiểu nào?

Cắm tự nhiên là dễ nhất: dùng hoa cành mảnh như cúc hoạ mi, baby, thạch thảo, cắt dài ngắn khác nhau và đừng cố đối xứng. Cắm tròn cần các cành dài tương đương, cắm theo vòng từ ngoài vào trong, giữ trong 2-3 màu.

Kiểu Ikebana của Nhật dùng rất ít cành, dựa trên ba cành chính: Thiên cao nhất, Địa thấp và ngang, Nhân ngắn nhất cắm chéo. Đó cũng là chỗ khác nhau lớn giữa cắm hoa Á Đông và Tây Âu: lối Á Đông coi trọng đường nét và khoảng trống, lối Tây Âu thường dùng nhiều hoa cắm thành khối đầy, cân đối.

Bình đặt ở đâu trong nhà có bài bình hoa trang trí phòng khách, còn cành lớn ngày Tết có bài riêng về bình gốm cắm đào.

Bình hoa đẹp ngày đầu thì dễ. Cái khó là tới ngày thứ năm vẫn còn muốn nhìn, và phần đó nằm ở mực nước với nhát kéo cắt lại gốc nhiều hơn là ở cách xếp hoa.

Câu hỏi thường gặp

Cắm nhiều loại hoa chung một bình được không?

Được, miễn các loài cần mực nước gần nhau. Cách dễ là lấy một loài làm chính khoảng bảy phần, loài phụ ba phần. Cúc hoạ mi cần rất ít nước nên khó đi chung với hướng dương.

Có nên cho đường, giấm vào nước cắm hoa không?

Nhiều người pha một thìa cà phê đường và ít giấm cho mỗi lít nước. Đường chỉ có ích khi nước được thay đều, để nước cũ thì vi khuẩn sinh nhanh hơn.

Bình gốm có giữ hoa lâu hơn bình thuỷ tinh không?

Chưa có con số đáng tin nào cho chuyện này. Khác biệt thấy được là gốm nặng hơn nên vững với hoa to, nhưng không nhìn được nước đục, nên phải thay theo lịch.

Hoa vừa cắm một ngày đã rũ thì cứu thế nào?

Thay nước sạch, cắt lại gốc dưới vòi nước rồi ngâm nước mát khoảng 15-20 phút. Gốc đã thâm đen hoặc có mùi thì cắt sâu hơn tới phần thân còn sáng.

Đọc thêm

• Cách cắm hoa bình miệng nhỏ

• Cắm hoa chủ đề 8/3

• Bình cắm hoa tuyết mai