
Dọn về nhà mới, việc đầu tiên nhiều người đứng nghĩ mãi là kê bàn thờ ở đâu. Bố mẹ đi một vòng, nhìn cửa, nhìn cầu thang, rồi dừng lại ở góc nào thấy lòng yên nhất.
Theo tập tục và quan niệm phong thuỷ, bàn thờ gia tiên nên đặt ở nơi yên tĩnh, sạch sẽ, tránh nhìn thẳng cửa ra vào, tránh lối đi lại và khu vệ sinh. Mặt bàn cần cao vừa tầm, thông thoáng. Mỗi vùng có khác biệt, nhưng điều chung là giữ được sự tĩnh tại, trang nghiêm.
Trong văn hoá Việt, bàn thờ gia tiên là nơi bày tỏ lòng thành với tổ tiên, cũng là nơi gia đình gửi gắm mong ước bình an. Dưới đây là năm điều nhiều nhà vẫn lưu tâm khi chọn chỗ và sắp xếp.
Vì sao nên tránh đặt bàn thờ đối diện cửa ra vào?
Khi chọn chỗ, người ta thường tránh kê bàn thờ nhìn thẳng ra cửa chính hoặc đặt dưới cửa sổ. Theo quan niệm phong thuỷ, vị trí này làm khí khó tụ lại. Nhìn đời thường hơn, gió lùa làm khói hương tản đi, người ra vào cũng khiến gian thờ mất đi sự yên.
Nhà diện tích nhỏ, không tránh được cảnh bàn thờ nhìn thẳng lối vào hoặc nằm ở chỗ ai cũng trông thấy, thì có thể làm rèm che phía trước và hai bên. Một tấm rèm nhỏ cũng đủ tạo khoảng lặng cần có cho không gian tín ngưỡng.

Vì sao không nên đặt bàn thờ ở lối đi lại?
Lối đi lại luôn có tiếng bước chân, tiếng nói cười, nên bàn thờ đặt gần đó dễ mất đi sự thanh tịnh. Dân gian cũng xem đây là vị trí không nên. Tương tự, người ta tránh đặt bàn thờ ngay dưới những phòng ở, hoặc gần sân chơi của trẻ nhỏ.
Không gian thờ cần tôn nghiêm, nên nhiều nhà tránh để người ngoài vừa bước vào đã nhìn thấy hết bàn thờ, bài vị và ảnh tổ tiên.
Nhà riêng nhiều tầng: theo tập tục, bàn thờ thường đặt ở tầng trên cùng, không có phòng khác đè lên.
Nhà chung cư: nếu bàn thờ và phòng khách chung một phòng, nên có vách ngăn hoặc bình phong tách không gian thờ với chỗ tiếp khách.

Muốn xem thêm các cách bố trí cụ thể, bạn có thể đọc bài cách bài trí bàn thờ gia tiên theo phong thuỷ và cách bố trí bàn thờ 3 cấp.
Vì sao nên tránh gần nhà vệ sinh, nhà tắm?
Bàn thờ được xem là nơi linh thiêng nhất trong nhà, nên người xưa rất kiêng đặt gần nhà vệ sinh, phòng tắm hay chỗ ô nhiễm như cống rãnh, vì mùi và độ ẩm làm mất đi sự sạch sẽ của gian thờ. Nhà quá chật thì cố chọn chỗ cao và sạch nhất có thể.

Một cách bố trí được nhiều gia đình tham khảo là phía trước bàn thờ là các gian trang trọng, phía sau là cầu thang hoặc các không gian như sân phơi, kho. Nếu đặt ở tầng dưới hoặc tầng giữa, người ta thường tránh để phía dưới bàn thờ là bếp lửa, phía trên là nhà tắm, nhà vệ sinh, giường ngủ hay vật nặng đè lên.
Giữ bàn thờ sạch và thông thoáng như thế nào?
Nơi thờ cúng cần được lau chùi thường xuyên, hương thắp đều đặn, và phải đủ thoáng để khói có đường đi. Một chiếc khăn sạch vào ngày rằm, mùng một đã khác đi nhiều.
Độ cao cũng đáng để tâm. Bàn thờ quá cao thì khó thắp hương, lên xuống dễ vụng về, còn quá thấp thì thiếu trang nghiêm. Nếu bàn đặt cao, nên giữ khoảng cách đủ xa với trần để khói khỏi quẩn lại và ám vàng trần.

Có nên đặt cây xanh gần bàn thờ không?
Nhiều gia đình đặt thêm một hoặc hai cây xanh để nơi thờ tự có thêm sinh khí. Cây kim tiền, phát lộc hay các loài dễ sống thường được chọn. Người ta tránh cây có gai nhọn, cây khó sống, phần vì quan niệm, phần vì chẳng ai muốn thấy cây héo úa ngay cạnh gian thờ.

Theo quan niệm phong thuỷ, cây mang ý nghĩa tốt đặt gần bàn thờ giúp tăng sinh khí cho nhà. Gia đình có điều kiện còn tạo một góc sơn thuỷ và cây cối cạnh khu vực thờ tự, như một cách để nơi ấy luôn có sức sống và tạo cảm giác phước lành cho người trong nhà.
Rồi một ngày nào đó, con cháu đi làm về vẫn ghé qua góc nhà ấy, thắp một nén hương mà không cần ai nhắc.
Câu hỏi thường gặp
Nhà chung cư nhỏ đặt bàn thờ ở đâu cho phù hợp?
Theo cách làm của nhiều gia đình, nên chọn góc yên tĩnh, sạch, tránh thẳng cửa và xa nhà vệ sinh. Nếu chung phòng khách thì dùng vách ngăn hoặc bình phong để tách không gian thờ.
Bàn thờ đặt cao bao nhiêu là hợp lý?
Không có con số chung cho mọi nhà. Cao vừa để người lớn thắp hương thuận tay, không phải với hay cúi, và cách trần đủ xa để khói không quẩn là được.
Có bắt buộc phải có cây xanh trong phòng thờ không?
Không bắt buộc. Cây xanh chỉ là một cách làm cho không gian có sức sống theo quan niệm phong thuỷ. Nếu nhà thiếu sáng hay ít người chăm, để gian thờ sạch và thoáng đã là đủ.
Nhà nhiều tầng có nhất thiết đặt bàn thờ ở tầng trên cùng không?
Theo tập tục, tầng trên cùng thường được ưu tiên vì không có phòng khác đè lên. Nếu bố mẹ lớn tuổi khó leo cầu thang, nhiều nhà đặt ở tầng giữa và tránh phía dưới là bếp, phía trên là nhà vệ sinh.
Nhóm
Đăng
Hỏi Cương Duyên
Nếu quý khách cần hỏi thêm về bài này hay về một mẫu cụ thể, Cương Duyên sẵn sàng giải đáp qua hotline 0968 505 268, Zalo hoặc Facebook.